Cantatedienst op 1 november – Die mit Tränen säen

Aanmelden voor deze dienst is helaas niet meer mogelijk.

In deze cantatedienst voert het Cantate Consort onder leiding van Jelte Hulzebos motetten van Schein en Schütz uit. De leeftijdgenoten Johann Hermann Schein en Heinrich Schütz hebben prachtige motetten geschreven die op deze zondag van Allerzielen zeer passend zijn. Het thema is: “Die mit Tränen säen”. Het is bovendien muziek die met een kleine bezetting uit te voeren is, waardoor deze cantatedienst ondanks de corona-omstandigheden toch door kan gaan.

Pieter Pilon (orgel) en Mathilde van Wijnen (bas de violon) verzorgen de continuo-begeleiding. Voorganger is ds. Dick Mak. Mannes Hofsink is organist.

We moeten een maximum van 30 bezoekers hanteren. We vragen u daarom om zich aan te melden met het formulier onderaan dit bericht. De cantatedienst begint om 17 uur.

Toegang is gratis. Er is een deurcollecte bij uitgang. Draagt u ook bij? Via deze link kunt u dit direct digitaal doen.

Over de componisten en de muziek

Johann Hermann Schein behoort samen met Heinrich Schütz tot de meest invloedrijke componisten in het Saksen van de 17de eeuw. In Leipzig en Dresden drukten zij hun stempel op het muziekleven. De compositietechniek waarbij de klank-woord relatie centraal staat is kenmerkend voor beide componisten. Het is de stijl waar de Italiaanse madrigalisten in uitblonken. De regels van de Retorica waren daarbij het uitgangspunt voor de structuur en inhoud van de compositie.

Johann Hermann Schein begon als zanger in het koor van de hofkapel in Dresden en studeerde rechten in Leipzig. Naast deze specialisatie was de studie zeker ook een ‘studium generale’ waarbij de vrije kunsten werden gedoceerd zoals retorica, grammatica, logica, wiskunde, astronomie en muziek. Na zijn studie werkte hij in Weiβenfeld waar hij Schütz ontmoette met wie hij de rest van zijn leven een intense vriendschap had. In 1616 keerde hij terug naar Leipzig waar hij tot aan zijn dood als cantor in de Thomaskirche en als stedelijke ‘Musikdirector’ werkte.

Zijn persoonlijk leven wordt getekend door intens verdriet, zeven van zijn kinderen stierven zeer jong, zijn eerste vrouw stierf op de leeftijd van 30 jaar in het kraambed en zelf leed hij aan tuberculose wat uiteindelijk tot zijn dood leidde op 44 jarige leeftijd. Ondanks alle tegenslagen in zijn leven bleef zijn muzikale scheppingsdrang ongebroken.

Uit een van de bundels de ‘Fontana d’Israel’/ ‘Israelis Brünnlein’ uit 1623, kozen we een aantal werken om in de komende cantatedienst uit te voeren. Deze bundel is een verzameling met 26 expressieve, troostrijke motetten op voornamelijk teksten uit het Oude Testament, de bron van Israël. De bundel is zoals het titelblad vermeldt ‘Auf eine sonderbar Anmutige Italianisch Madrigalische Manier’ geschreven en is een monument binnen de toonkunst van de Duitse vroegbarok.

Heinrich Schütz was voorbestemd om evenals zijn broers en naar de wil van zijn ouders rechten te studeren, maar even als Schein koos ook Schütz uiteindelijk voor de kunst. Zijn broodheer, de landgraaf van Hessen, verstrekte hem een beurs om in Italië bij Gabrieli te studeren. Tussen 1609 en 1612 verbleef hij in Venetië en raakte in de ban van de moderne artistieke stijl die zich daar ontwikkelde. In zijn opus 1, een verzameling Italiaanse madrigalen, weerspiegelen deze invloeden zich duidelijk. Voor Duitse begrippen waren ze op het gebied van de affectieve tekstverklanking zeer vernieuwend. Naam en faam waren hierdoor gevestigd en wel zodanig dat Johann Georg I, keurvorst van Saksen, Schütz in 1614 als Kapellmeister aan het hof te Dresden aanstelde. Deze positie heeft Schütz tot aan zijn dood vervuld.

In de bundel Geistliche Chormusik (1648) is, net als bij zijn grote vriend Schein, de invloed van hun Italiaanse tijdgenoten waarneembaar. Uit deze bundel voeren we onder anderen het motet ‘Das ist je gewiβlich wahr’ uit dat Schütz schreef als Trauermotet bij de dood van Schein.

Aanmelden

U kunt zich helaas niet meer aanmelden, omdat er al vijftig aanmeldingen binnen zijn. Onder degenen die zich hebben aangemeld zal per loting worden bepaald wie zondagmiddag de cantatedienst kan bijwonen: u krijgt bericht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.